Çocuklarda diş travmaları

Diş travmaları yeni yürümeye başlayan çocuklarda ve 7-10 yaş arasındaki okul çağı çocuklarında daha fazla görülmektedir. En sık görülen travmalar üst kesici dişlerin kırılmasına veya tamamen yerinden çıkmasına neden olan travmalardır.

Travma sonrası çocuklarda kanama, bilinç kaybı, kusma, bulantı gibi genel sağlık problemleri varsa en kısa sürede bir acil servise başvurulmalıdır. Eğer çocuğun genel durumu iyiyse, en kısa sürede bir diş hekimine başvurulmalıdır. Diş travmalarında hastanın hekime ulaştığı süre tedavi açısından büyük önem taşımaktadır.

Travma sonrası öncelikle kırılan veya çıkan diş bulunmalı, kök kısmına dokunmadan, süt içerisinde diş hekimine ulaştırılmalıdır. Travma sonrasındaki ilk 1 saat tedavinin başarısı için çok önemlidir, bu nedenler ertelemeden diş hekiminize ulaşmanız çok önemlidir.

Eğer diş kırıldıysa, kırık parça yerine yapıştırılabilir, veya dolgu ile kırık kısım tamamlanabilmektedir. Kırığın seviyesine göre kanal tedavisi gibi farklı tedaviler gerekebilmektedir.

Eğer diş yerinden tamamen çıktıysa, dişin kök kısmını ellemeden, temiz bir su ile yıkandıktan sonra, süt içinde en kısa sürede diş hekimine ulaştırılması gerekmektedir. Diş hekimine ulaşma süresine göre bazı işlemler sonrasında daimi dişler yerine yerleştirilebilir ve teller yardımıyla sabitlenebilmektedir. Fakat travma ile yerinde çıkan süt dişi ise çıkan diş yerine yerleştirilmez.

 

  

Travma sonrası bulunamayan dişin yerine geçici olarak dişli aparey uygulanması

Diş yerinden tam çıkmamış ama boyu uzamış/kısalmışsa veya sallanıyorsa, dişler dokunulmadan diş hekimine gidilmelidir. Dişteki sallanma miktarı çok hafif dahi olsa dişlerin köklerinde kırık varlığının tespiti için radyografik olarak kontrol gerekebilir. Dişlerin durumuna göre sallanan dişler sabitlenebilmektedir.

  

Ağız içi muayenede tespit edilemeyen kök kırığının röntgen ile tespiti

 

Süt dişinin travma nedeniyle içeri doğru hareketi

Travmanın oluş şekli, yeri, saati, çocuğun tetanoz aşısının yapılmış olması gibi faktörler tedavi için çok önemli olduğu için, bu faktörleri göz önünde bulundurarak hekiminizi bilgilendirmeniz gerekmektedir.

Ayrıca dişte görünür bir kırık, sallanma olsun veya olmasın travma gören dişlerde, travmadan çok sonra bile tedavi gereksinimi oluşabilmektedir. Bu nedenle hekiminizin belirttiği aralıklarla kontrole gitmeniz çok önemlidir. Travma gören dişin düzenli olarak klinik ve radyografik olarak takibi yapılmalıdır.

 

Travmadan korunmak için ne yapabilirim?

Çocuğunuz özellikle ağız bölgesine travma alma ihtimalinin yüksek olduğu sporlar yapıyorsa, dişleri korumak için ağız koruyucu (sports mouthguard) kullanmak diş travmalarını ve dişler nedeniyle ağızda oluşabilecek yumuşak doku travmalarını engelleyecektir.

Ayrıca ön dişlerin fazla eğimli ve önde olduğu durumlarda da, travma riski yüksek olduğu için ağız koruyucu (mouthguard) kullanımı gerekebilmektedir. Bu durumlarda bir ortodontistin ortodontik tedavi gereksinimi ve tedavinin zamanı açısından değerlendirmesi de önemlidir.